Noria ahorow no yɛ ahemfo foforo a wɔyɛ nkumaa kakra dea. Wɔwoo no wɔ 1974 mu wɔ Slovakia denam A. Foltán so wɔ Bobe ne Nsã Nhwehwɛmu Dwumadibea a ɛwɔ Veľky Krtíš. Wɔnam Ezerjó ne Tramín kɔkɔɔ ahorow a wɔde twaa mu no so na ɛyɛɛ no. Mfaso a ɛwɔ bobe a wonya wɔ saa kwan yi so no so ne nea wɔhwehwɛ wɔ ne dua mu. Ne fie ne Slovakia a wim tebea a ɛtaa ba no. Enti, Noria yɛ ahorow a ɛfata a yebetumi de hoahoa yɛn ho ma ɛfata.
Ebia ɛbɛyɛ te sɛ nea 1974 yɛ bere tenten a atwam ni, nanso ɛnte saa wɔ awo mu. Adeyɛ no nyinaa, efi nnuadewa a edi kan so kosi bobesa no ho adansedi so wɔ di mfe 30 anaa nea ɛboro saa. Ɛno nti na wɔkyerɛw Noria din wɔ afe 2002. Boasetɔ tuaa ka wɔ asɛm yi mu na ɛnnɛ yɛn ani gye sips a ɛyɛ wuram nhwiren, citrus nnuaba a wɔayɛ no foforo, titiriw grapefruit ne bobe turo mu peaches ahyɛ mu ma.
Wɔ Château Rúbaň no, yɛde saa ahorow yi su soronko no akɔ akyiri mpo. Yɛn na yedi kan de Slovakiafo bobesa ahorow a wɔaka abom a ɔkwan a wɔada no adi sɛ wɔfa so yɛ bobesa a ɛyɛ hyew ba. Yɛde n’ahoɔden kɛse ne mfiridwuma boom na wɔwoo Sekt Noria. Ahurututu no maa Noria no yɛɛ fɛ kɛse na ɛmaa ɛyɛɛ dɛ a ɛkyɛn so dedaw. Wɔabɔ no sɛnea ɛbɛyɛ a ɛbɛyɛ papa, na esi afahyɛ ne anigye bere so dua, . kasa ahorow a ɛka koma, bere a wɔde nokwaredi hwɛ.
Ɛhe na ahurututu a ɛwɔ bobesa mu fi na dɛn ne wɔn abakɔsɛm?
Ɛkame ayɛ sɛ ɛrentumi nyɛ yiye sɛ wɔbɛkyerɛkyerɛ abakɔsɛm mu nokware mfiase a bobesa a ɛyɛ hyew bae no mu nnansa yi. Nsɛm pii wɔ hɔ a wɔka fa ne mfiase ho na bere nyinaa egyina ɔkwan a yɛsi gyinae sɛ yebebu no sɛ nea edii nnɛyi adeyɛ no anim no so. Ɔkwan a edi kan a wɔfa so yɛ bobesa a ɛyɛ hyew no, wonim fi afe 1544, wɔde dii dwuma wɔ France wɔ edin "méthode rurale" ase. Ná ne nnyinasosɛm ne sɛ wɔde must a ɛyɛ hyew bere ne bere mu ka ho ne mmɔkaw a woyi fi hɔ. Must a wɔabɔ no fã bi a emu nsɛm wom wɔde guu toa mu, baabi a ɛbɔɔ wiei no. Wɔnam decanting (nsu a wɔhwie gui nkakrankakra fi sediment no mu) so yii mmɔkaw a aka no.
Bɛyɛ afe 1660 mu no, wofii ase de nneɛma a wɔyɛ denam aduru a wɔde yɛ nneɛma a ɛto so abien so dii dwuma. Nsɛm a ɛfa saa adeyɛ yi ho no yɛ soronko koraa wɔ wɔn ho wɔn ho ho. Nsɛm bi a wonim sɛ saa nsa a ɛyɛ hyew yi fi England, nanso efi Champagne mantam a ɛwɔ France nso. Nhoma akyerɛwfo binom mpo fa asɛm bi a wɔkae a ɛkyerɛ sɛ Bredford Ɔheneba no hyɛe sɛ wɔmfa bobesa mfi Champagne nkɔ, bere a wodii mfomso de bobesa nketewa a wɔanhyɛ da guu toa mu, na ɛyɛɛ hyew bere a na wɔretu kwan akɔ England no, na bere a wobuee ano akyi no, Ɔheneba no nyaa bobesa a edi kan a ɛyɛ hyew wɔ mu no mu anigye ne dan ase.
Atetesɛm a etwa to a ɛfa sɛnea bobesa a ɛyɛ hyew fi bae ho no yɛ nea agye din sen biara no mu biako. Ɛka Benedictine ɔkobɔfo bi a ɔde bobesa a ɛyɛ nsã a ɛyɛ fɛ a asikre a wɔayam kakraa bi wom guu toa mu ho asɛm. Bere a ɔhyɛɛ nsuhina no mu ma mpo no, na bobesa dodow bi da so ara wɔ hɔ. Ná ɔmpɛ sɛ ɔde bobesa a eye kyɛn so yi frafra ahorow afoforo, enti osii gyinae sɛ ɔde bɛto toa mu. Bere a ɔhwɛɛ mu akyiri yi no, ohui sɛ nkotoku no mu dodow no ara da mpan. Ná wɔapetepete fam. Nsã a etwa to no biako mu kɔkoraa no de dede tu fii adi na nsu a ɛyɛ hyew fii ase hwiee fii toa no mu. Nsã no maa ne ho dwiriw no wɔ sɛnea ɛyɛ foforo no ho. Ɔyɛɛ n’adwene sɛ ɔde hama bɛka nkotoku afoforo no ho. Wɔ efi osuahu yi mu no, ɔkobɔfo no susuw ɔkwan bi a wɔfa so trɛw nkakrankakra wɔ Champagne mantam no mu nyinaa ho. Ná wɔfrɛ saa ɔkobɔfo yi Dom Pérignon.
Fibea: VOLDŘICH,R. Mfiridwuma a wɔde yɛ nsa a ɛyɛ hyew. 1st edition Prague: SNTL, 1984. Nkratafa 238.
SeKT NORIA afei nso wobetumi ahu wɔ nsa sotɔɔ ahorow a wɔapaw mu wɔ Slovakia nyinaa.
Bratislava ne ne mpɔtam
Bonvino Nsãtɔnbea
Prokop nsatɔnbea
Vinečko Fresh Market nsatɔnbea
PORTOFINO – Nsãdan ne Pasta
Vinoteka LaVin, Senec
CHATEAU-VIN Nsãtɔnbea
Nsãdan ne Tapas a Parcafe yɛ
Banská Bystrica
Bobule bobesa & kɔfe
La Vigne nsatɔnbea
InVinum nsatɔnbea
Danube Dwoda
Dunaszerdahelyi Borház
Košice ne nea atwa ho ahyia
Villa Cassa Nsãtɔnbea
Agyenkwa Nyankopɔn / www.barriquepub.sk/">Barrique – Pivotéka ne Vinotéka
Kysucké Nové Mesto
Vinoteka Kysuca
Martin
WINECODE nsatɔnbea
Nitra
Nové Mesto nad Váhom
Vinoteka Horniš
Abankɛseɛ Foforo
Adɔe kafe, chocolate & bobesa a wɔde yɛ adwuma
Vinoteka pod Perlou
Ɔkwan a ɔfa so
Baric nsatɔnbea
Bánovsky Nsãtɔnbea
Topoľčany
Vineria Vinothek
Trnava
Vinoteka Cassalle
Trestná
Trstená Nsãdan
Vranov ne Topľou
Kafe Ɔsram
Žilina
Dom vina
Rúfus bobesa & kyiisi
Fibea: https://www.vinoruban.sk/vynimocna-noria/
, na ɛyɛ