SOPK ƒe Zimenɔla Peter Mihók le coronavirus ƒe ŋusẽkpɔɖeamedzi ƒe akpa geɖe ŋu

19.03.2020
SOPK ƒe Zimenɔla Peter Mihók le coronavirus ƒe ŋusẽkpɔɖeamedzi ƒe akpa geɖe ŋu

Ne míegblɔ Slovakia ƒe ganyawo, Europa kple xexeame katã ƒe ganyawo ƒe ŋgɔyiyi ɖi le ƒe 2020 me la, ame aɖeke mele dukɔa me alo duta mekpɔ mɔ na nu sue aɖe abe dɔlékui sue aɖe si womekpɔna o ene, si le eme kwasiɖa ʋɛ aɖewo la, etrɔ nusianu kloe. Coronavirus nye nya si wotsɔ trɔa asi le nu ŋu wu le xexeame egbea godoo. Esia le alea elabena togbɔ be ame aɖeke mekpɔnɛ o hã la, emetsonuwo wua ame eye woanɔ anyi eteƒe nadidi. Ekpɔa ŋusẽ ɖe hadomegbenɔnɔ, ganyawo kple ame ɖekaɖekawo hã dzi. Egbea gɔ̃ hã la, míate ŋu agblɔ nyagbɔgblɔ kple seselelãme manɔmee be xexe si le coronavirus megbe la magazu xexe si nɔ anyi tsã o. Ele be míawo koŋ nanya esia le Europa, afisi míele egbea ƒe dɔléle sia ŋue wokpɔna. Kasia míezɔa ablɔ siwo dzi ame aɖeke mele o afã kple afã la dzi, modzakaɖeɖe kple agbe ƒuƒlu si nɔa asitsaƒewo hã wu enu. Ɣeyiɣi aɖe li si me ame ŋutɔ ƒe gbɔdzɔgbɔdzɔ nyanya, gake eganɔa te ɖe wo nɔewo dzi eye ɖewohĩ ehiã be woagbugbɔ ŋku alé ɖe xexe si me míele ƒe asixɔxɔ ƒe hatsotsowo ŋu hã.

Nukae le mía lalam?

ƒe nyawo

Egbea la, esesẽ be woana ŋuɖoɖo si me kɔ na nyabiase si dze abe ɖe wòle bɔbɔe ene. Le Europa la, anɔ te ɖe alesi dɔlékuia nu sẽe dzi. Le xexeame tso esime anyigbagã bubuwo gblẽ nu le, vevietɔ Afrika, Latin Amerika kple India-nyigbagã la ƒe akpa sue aɖe. Esiawo katã anɔ te ɖe agbanɔamedzi gã si le dziɖuɖuwo dzi dzi, gake vevietɔ le mía dome. Ke hã, nusi dze ƒãe nye be kuxiawo nu mayi ne ɣea ƒe keklẽ gbãtɔ siwo xɔ dzo la o. Le ganyawo me la, ganyawo ƒe toɖeɖe ɣeyiɣi didi aɖe si nɔa anyi blewu la le mía lalam le dɔvɔ̃a ƒe nuwuwu gɔ̃ hã megbe, eye wòakpɔ ŋusẽ ɖe hadomenuwɔnawo kple ame ŋutɔ ƒe nuzazãwo dzi vevietɔ. Ame geɖe agabu woƒe asitsatsa ŋuti ɖoɖowo kple gadede asi ŋu ake, eye nɔnɔme yeyea ahe mɔnukpɔkpɔ yeyewo vɛ godoo. Dziuu e oo siwo ku e dudwlawo e ganyawo kple dudwlawo e gadede asi uti, kpakple kpekpeeu nana asitsatsa e nnme la, awɔ akpa vevi aɖe. Esiawo katã ate ŋu ana ganyawo ƒe nyonyo ƒe ɖoɖoa nawɔ kaba eye woatrɔ ɖe ganyawo ƒe dɔwɔna ƒe nɔnɔme siwo sɔ ŋu. Egbɔkpɔnu si me maɖu dzi le o la anɔ vevie ŋutɔ alo akpaɖekedzimademade ƒe mɔnu, gake dukɔ ɖekaɖekawo kple nuto ɖesiaɖe ƒe ɖetsɔleme, eye to esia me la, dukɔmeviwo ƒe ɖetsɔleme metsɔ le dunyahehe alo mawusubɔsubɔ ƒe nɔnɔme me o. Amesiwo katã si amegbetɔ, nunya alo ganyawo ƒe ŋutete le ƒe agbagbadzedze ɖekae koe ate ŋu akpɔ dzidzedze le ɖoɖo sia me.

Ke coronavirus ya ɖe?

Ahiã be dɔwɔƒea kple amea siaa natrɔ. Ne míebu dɔléle sia be enye amegbetɔ ƒe tsitsi ƒe nudzɔdzɔwo dometɔ ɖeka ko la, ekema dɔléle bubuwo ava, eye kakaɖedzitɔe la, woagavlo ɖe edzi wu, eye emetsonuwo asẽ wu sã. Le ganyawo me la, ele be míakpɔe adze sii be le eƒe kɔkɔƒe xoxo le dukɔ geɖe me dɔwɔƒe geɖe ƒe ganyawo ƒe dɔwɔna ɖekaɖekawo dzi kpɔkpɔ me, kpakple le xexeame katã ƒe nuzazãwo ƒe kadodowo gome siaa. Kadodo wɔnuku sia hã kpɔa ŋusẽ gbegblẽ ɖe amewo dzi le mɔ sia nu be ewɔa xexeame katã ƒe mɔnuwo hã hena dɔlélewo, dɔvɔ̃wo alo ganyawo ƒe kuxiwo kaka tso anyigbagã dzi yi anyigbagã dzi. Kpekpeɖeŋunana ganyawo ƒe dɔwɔƒe sue siwo le ɖekawɔwɔ me ƒe ɖoɖowɔwɔ nana ganyawo kple hadomenuwɔnawo ƒe liƒo geɖe wu nɔa anyi eye wònaa nɔnɔme nyuiwo hã nɔa anyi do ŋgɔ na kuxi siwo do mo ɖa la gbɔ kpɔkpɔ. Enaa nɔnɔme nyuiwo hã nɔa anyi na amewo ƒe ŋutetewo kple ŋutetewo ŋudɔwɔwɔ kpakple woƒe nu yeyewo wɔwɔ. Ŋusẽdodo ame menye asitsatsa ƒe ganyawo ɖeɖekoe ga kple ŋusẽ ƒe ƒuƒoƒo ɖekae gblẽa nu le o, ke egblẽa demokrasi habɔbɔ hã me. Nu vevi aɖe si woawɔ le etsɔme hã anye nuɖuɖu ƒe ɖokuidziɖuɖu kple dedienɔnɔ, si ŋu wòle be woakpɔ le dukɔa ƒe dɔwɔƒe ɖekaɖekawo ƒe ɖoƒe. Ele be esiawo hã nana kakaɖedzi nuɖuɖu ƒe lãmenugbagbeviwo ƒe nyonyome kple ŋusẽ si wokpɔna ɖe amewo ƒe lãmesẽ dzi.

Nyataƒoƒo

Ɣeyiɣi si me míele la le etɔxɛ ŋutɔ. Kasia ɣeyiɣi geɖe sua ame geɖe si le esi womete ŋu wɔa nusi wowɔna tsã o ta, evɔ ɣeyiɣi ma menɔa ame bubuwo si kura o le esi wotsɔ ɖe le dɔwɔƒea alo ƒomea ƒe agbetsitsi me ta. Ke hã, ele be mía dometɔ ɖe sia ɖe nakpɔ ɣeyiɣi ade ŋugble le eŋu alesi woayi edzi anɔ agbe alo awɔ asitsadɔe. Míedze nuzazã si seɖoƒe meli na o si ɖoa míaƒe nuwɔna, si míebɔbɔna ɖe míaƒe agbe te la te. Míeɖea dukɔmeviwo ƒe ablɔɖe me be enye mɔnukpɔkpɔ be míawɔ nusianu, metsɔ le nuto kple nuto si me míele me o. Míeva zu ame ɖekaɖekawo ƒe gomenɔamesiwo ŋudɔ nublanuimakpɔmakpɔtɔe, siwo míeɖena fiana le mía ɖokui me, le ame bubuwo ƒe asixɔxɔ ta. Míexɔa xexe sia ƒe akpa geɖe wu esi míetsɔna nɛ, eɖanye nuka kee adzɔ le etsɔme o. Kasia dɔlékui makpɔmakpɔ aɖe va eye wòwɔa nuku na mí elabena exɔa dzidzɔ siwo le míaƒe agbe me la le mía si. Ele be míakpɔe adze sii be alesi míenɔa agbee egbea xɔa mía viwo ƒe etsɔme. Eyata le ŋkeke tɔxɛ siawo me la, mina míabu mía ɖokui, nutoa me kple hadomegbenɔnɔ ŋu, . míenɔa agbe, eye míenɔa nusiwo míegblẽ ɖi la dzi. Menye ŋutilãmedzidzenuwo ɖeɖeko ŋue agbe le o, ke boŋ gbɔgbɔmemenyenye, míaƒe amenyenye ememetɔ kple míaƒe ŋutete be míaƒo nu na mía ɖokui hã ŋue wòku ɖo.

ƒe nyawo

Peter Mihók
Slovakia ƒe Asitsahabɔbɔ ƒe Dukplɔla

Dzɔtsoƒe: Slovakia ƒe Asitsahabɔbɔ kple Dɔwɔƒewo ƒe Dɔwɔƒe
http : //web.sopk.sk/kpɔ.php?cisloclanku=2020031702