Кога го предвидуваме развојот на словачката економија, европската и глобалната економија за 2020 година, никој дома или во странство не очекуваше толку мала работа како мал невидлив вирус, кој во рамките на неколку недели промени практично сè. Коронавирусот е секако најизразениот збор во светот денес. Тоа е затоа што иако никој не го гледа, неговите последици се фатални и ќе бидат долготрајни. Тоа влијае на општеството, економијата, но и на поединците. И денес, без претерување и емоции можеме да кажеме дека светот по коронавирусот повеќе нема да биде светот каков што беше порано. Ние особено мора да бидеме свесни за ова во Европа, каде што сме денес на оваа болест се наоѓа. Одеднаш шетаме по полупразни улици, забавата, а воедно и празниот живот во трговските центри заврши. Има период на свесност за сопствената слабост, но и за меѓузависност и можеби потреба да се преиспитаат вредносните категории на светот во кој живееме.
Што не чека?
Денес е тешко да се даде јасен одговор на навидум едноставно прашање. Во Европа тоа ќе зависи од интензитетот на инфекцијата. Во светот, бидејќи другите континенти се погодени, особено Африка, Латинска Америка и Индискиот потконтинент. Сето тоа ќе зависи од огромната одговорност на владите, но особено од нас. Сепак, она што е јасно е дека проблемите нема да исчезнат со првите топли сончеви зраци. Во економијата и по завршувањето на заразата нè очекува долга и бавна рецесија, со влијание особено врз социјалната сфера и личната потрошувачка. Многумина ќе ги преиспитаат своите деловни планови и инвестиции, а новонастанатата ситуација секако ќе донесе нови можности. Важна улога ќе имаат владините политики во областа на јавните финансии и јавните инвестиции, како и поддршката за деловното опкружување. Сето ова може да го забрза процесот на економско закрепнување и преминот кон стандардни услови на економска активност. Решението во кое нема да доминира ќе биде исклучително важно или партиски пристап, туку интерес на одделни држави и заедници, а со тоа и интерес на граѓаните без разлика на политичка или верска определба. Само со заеднички напори на сите оние кои имаат човечки, интелектуален или финансиски капацитет овој процес може да биде успешен.
Што е со коронавирусот?
И компанијата и поединецот ќе треба да се променат. Ако оваа болест ја сфатиме само како една од епизодите на човековиот развој, тогаш ќе дојдат други болести, и секако многу полоши, со многу подрастични последици. Во економијата тоа мора да го сфатиме е веќе на својот врв како во делот на контрола на индивидуалните економски активности од страна на неколку мултинационални компании, така и во делот на глобалните мрежи за снабдување. Оваа прекрасна врска има и свој негативен ефект со тоа што создава и глобални канали за ширење на болести, епидемии или економски проблеми од континент до континент. Поддршката за создавање помали и покомпактни стопански субјекти создава поголема економска и социјална стабилност и воедно подобри предуслови за решавање на проблемите што се појавија. Создава и подобри услови за примена на талентите и способностите на луѓето и нивното иновативно делување. Зајакнување концентрацијата на капиталот и моќта ја уништува не само пазарната економија туку и демократското општество. Важен фактор за иднината ќе биде и самодоволноста и безбедноста на храната, кои мора да се решат на ниво на одделни државни единици. Тие исто така мора да го гарантираат квалитетот на клетките на храната и нивното влијание врз здравјето на населението.
Заклучок
Периодот низ кој поминуваме е многу посебен. Многумина одеднаш имаат многу време затоа што не можат да го работат она на што се навикнати, додека други воопшто го немаат тоа време затоа што се грижат за опстанокот на компанијата или семејството. Сепак, секој од нас треба да одвои време да размисли за тоа како да продолжите да живеете или да работите бизнис. Станавме жртва на безграничната потрошувачка која го одредува нашето однесување, на која ги подложуваме нашите животи. Граѓанските слободи ги објаснуваме како можност да се направи се, без разлика на средината и средината во која живееме. Станавме индивидуалисти кои безмилосно ги остваруваат своите права, кои самите ги дефинираме, на сметка на другите. Ние земаме многу повеќе од овој свет отколку што му даваме, без разлика каква е иднината. Одеднаш доаѓа невидлив вирус и ние сме изненадени бидејќи ни ги одзема радостите на нашите животи. Треба да сфатиме дека нашиот начин на живот денес им ја одзема иднината на нашите деца. Затоа, во овие посебни денови, да размислиме за себе, за животната средина и за општеството, живееме, и над она што го оставаме зад себе. Животот не е само за материјални вредности, туку е и за духовноста, нашето внатрешно јас и нашата способност да зборуваме сами со себе.
Петер Михок
Претседател на Словачката трговска и индустриска комора
Извор: Словачка трговска и индустриска комора
http : //web.sopk.sk/view.php?cisloclanku=2020031702