Abase-Ireland bavotele u-YEBO ngendlela emangalisayo. Ngisho ngokusho kombhali webhulogi, i-Ireland ayiselona izwe elibuyela emuva. Ngaleli voti, lafakazela ukuthi ngeke lilawulwe ubuKatolika. Siyakuhalalisela. Kodwa isiqhingi sase-Ireland asibumbene futhi ingxenye esenyakatho-mpumalanga ingeyeGreat Britain. Abantu base-Ireland bayibona kanjani i-Brexit? Buyini ubudlelwano phakathi kweNyakatho Ireland ne-Ireland? Kuphakathi nenhlolokhono, ebanjwe ngaphambi nje kwenhlolovo ngokwayo, lapho mhlawumbe uzothola izingcezu zezimpendulo.
Ngena ujule enkingeni ye-Ireland vs. INorthern Ireland sekuyisikhathi eside iyiphupho lami kusukela i-Simple Minds yakhipha i-Belfast Child. Ukuqhuma kwamabhomu (ihhotela eliqhume izikhathi eziningi emhlabeni enkabeni yeBelfast), ukukhala, ukubhujiswa, angizange ngikuqonde ukuthi kumayelana nani, kodwa iBelfast kimi yayiyilokho iSyria okumelwe ibe yikho kubantu abaneminyaka eyishumi nambili namuhla - impi engapheli.
Umshayeli wetekisi osihambisayo ungumKatolika wendawo. Zisekhona izinkinga ngamaProtestant, sisenezindonga ezisihlukanisayo. Akayesabi iBrexit? Cha, phela i-Europe izophela ngomzuzwana noma kunjalo, uqinisekile ukuthi i-Europe izowa. Ngeke kubathinte, ukuhweba kutholakala yonke indawo, abadingi imakethe efanayo, ngoba iNorthern Ireland iyingxenye yomnotho wesithathu ngobukhulu emhlabeni. Qonda igama ngalinye lesithathu alishoyo, ngisho noma ezama ukucabangela umuntu angamazi. Uqinile. kangcono kunama-Irish, kukhona imali engenayo ephezulu. Bacwila eminyakeni eyishumi edlule.
Akuwona wonke umuntu onethezeke kangaka nge-Brexit. Ngibuza abantu abathathu bavele banikine amahlombe ukuthi noma yini ayilungile uyazi ayilungile. Isihloko somhleli we-Guardian sisesimweni esifanayo - isihloko sanyatheliswa ngoMeyi 6 (ezinsukwini ezimbalwa ezedlule), ngakho isihloko siyashisa. Funda okubhalwa yiphephandaba laseBrithani i-Guardian.
Kuyamangaza kwabaningi abanokuvakasha okuthuthuke kangaka, kodwa nanamuhla kukhona okucijile eBelfast. Ngisho nanamuhla, iBelfast ayihlangene, kodwa ihlukene phakathi kwaba amaKhatholika namaProthestani, ashaya sengathi inkinga, kodwa basazondana. Ngisho nanamuhla, kunezindonga nocingo oluhlabayo oluhlukanisa imiphakathi. Umhleli ubuza esihlokweni ukuthi ingabe izikhala zomngcele phakathi kwe-Ireland zizobuyiswa yini ngemva kwe-Brexit? Ikade ilapha kamuva nje…
Sidlula edolobheni lase-Enniskillen phakathi kwamachibi ase-Lough Eme. Bekulokhu kuyisikhungo se-County Fermanagh. Bekunezivakashi eziningi zaseSlovak e-Ireland, oweta abengeziwe, abahlanzi, abasebenzi basezitolo ezinkulu... E-Ireland engemuva, amaSlovak enza imisebenzi ephansi kakhulu - kuyadabukisa lokho - futhi kubizwa ngokuthi ukufunda ulimi. Kodwa ulimi emphakathini wakudala luhlukile kulolo lwabafundile - umphakathi wase-Ireland uhlukaniswe kakhulu ngokwezigaba. Ungakubona ebusweni babantu, kuqhubeke futhi ngokushesha nje lapho bekhuluma.
Ngeke ufunde umusho ngesiNgisi esibhaliwe esitolo. Asikholwe ukuthi intsha yanamuhla yaseSlovak izosebenza emkhakheni we-IT e-Ireland ngokuzayo. Noma kunjalo, u-Enniskillen ungaphandle kombuzo. Kukhona inqaba enhle, izikebhe ezihamba ngomkhumbi eduze komfula u-Erne, abadobi babamba izinhlanzi enkabeni yedolobha ezihlalweni ezinjalo ezikhethekile. Uzizwa isiko eliphezulu. Ngemva nje kokuqhuma okukhulu e-Enniskillen, lapho kushona abantu abangu-11, iSimple Minds yabhala ingoma ebuhlungu ethi Belfast Child.
Bunjani ubudlelwano manje, luyini uthando lwe-Ireland ngeNorthern Ireland? Lokhu kubonakala kahle kule nhlolovo, ezoba ngoMeyi 25. si, lokho i-Irish Times ebhala ngakho. Ungavumeli lokho eNgilandi. Lapho, ingane eyodwa kweziyi-5 iyafa ngenxa yokukhishwa kwezisu. Lo mkhankaso uphenduka owezombusazwe futhi ukuhlaselwa kweNgilandi kuvame. Njengoba nje uzwa ama-Slovaks nama-Czechs ekhuluma izinto ezinhle kakhulu ngomunye nomunye, ngaphandle kwalezo zinto ezincane ezihlabayo, kodwa aziyona ingozi. Nansi enye indlela. Ama-Irish namaNgisi ayizitha.
Abavoti e-Ireland banenketho yokuchitha Isichibiyelo Sesishiyagalombili Somthethosisekelo, esiqaphela amalungelo alinganayo osana nomama phakathi nokukhulelwa. Sibheka ama-Irish njengesifana kakhulu nathi amaSlovakia ngezizathu eziningana. Badla amazambane, uzothola utshwala ekuhlanganyeleni okuningi komphakathi, futhi yizwe lamaKhatholika kakhulu. nentombazane yangaphambili ye-castellan enqabeni lapho sihlala khona. Uvotele CHA eminyakeni engama-35 edlule. Hhayi ngoba wayemelene ngokuphelele nokukhishwa kwezisu ngaleso sikhathi. Kodwa ngaleso sikhathi, ngisho nalapho esemncane, kwakungacabangeki ukuxoxa nokuvumelana nokukhishwa kwesisu. Manje naye akahambisani ngokuphelele nokuhushulwa kwesisu, kodwa esimweni sofuzo olungalungile lombungu, ukudlwengulwa nokulala nezihlobo, uvumelana nokuhushulwa kwesisu. Uyayijabulela le ngxoxo eqhubekayo manje, futhi ivula amehlo kuye. Akakazi ukuthi uzovota kanjani, kodwa cishe uzolokotha avote ngoYEBO.
Emuva ngaleso sikhathi ngo-1983 kwakufana ne-Brexit manje, usho kanje. Abavoti babecabanga ukuthi bayazi ukuthi banquma ngani, kodwa asazi lutho, asizange sikuthole. Esichibiyelweni Sesishiyagalombili Somthethosisekelo sidale isigaba esisha sabanikazi bamalungelo abantu, umbungu ongakazalwa, futhi owawunesimo esifanayo nesikamama. Salinganisa owesifazane neqoqo lamaseli futhi kanjalo samphuca amalungelo akhe. Ubheka ukukhetha kwakhe kwangaphambili kolunye uhlangothi bese ethi: Manje nginolwazi olwengeziwe. Okungukuthi, mayelana nokukhishwa kwezisu ... wengeza ngokushesha ukuze acacise ukuthi uyaqhubeka nokubona i-Brexit njengenkinga.
Nginesigameko esijabulisa kakhulu esivela e-Omagh, idolobha eliseNyakatho Ireland. NgeSonto siya esontweni bese siya kophuza ubhiya. Nakuba siseGreat Britain, amafulege ase-Ireland andiza lapha, bonke abafana banamahembe amhlophe nothayi abaluhlaza, uhlobo lomfaniswano. Basimemela ubhiya, bamemeze: Siyakwamukela e-Ulster!, badakiwe kodwa bahle kakhulu, munye kuphela owesifazane ehholo lonke. Ngaphambi kuka-1998, iqembu lezombangazwe iSinn Fein lasekela amabhomu noma okungenani akazange abahlulele. UGerry Adams, umsekeli ocacile we-republic (ukuqonda inyunyana yaseNyakatho Ireland neRiphabhulikhi yase-Ireland), elwa nabathembekile, wenqaba ukwesaba okokuqala.
Ngo-Agasti 1998, kwashona abantu abangu-29 kwathi abangu-200 balimala e-Omagh. Ibhomu laqhuma ngemva kwezinyanga ezintathu abantu bevotele lokho okubizwa ngeGood Friday Agreement = ukubeka phansi izikhali. I-Real IRA (Real Irish Republican Army), ebizwa nangokuthi i-IRA Entsha, yayiyimbangela yalokhu kuhlasela. Manje kubukeka sengathi uSinn Fein e-Omagh uzowina ukhetho ngokwentando yeningi. Namuhla, iSinn Fein iholwa ngowesifazane, futhi mhlawumbe lokho futhi kuyisizathu sokuthi yiqembu elimemeza kakhulu lithi “yebo” kakhulu ngaphambi kwereferendamu ngakho-ke livuna ukuqedwa komthetho onzima. Senzani eNyakatho Ireland (esifundazweni sase-Ulster) eduze ngaleyo ndlela amaProthestani ayancipha, amaKatolika anda futhi afuna ukuxhumana okuvame kakhulu kuzo zombili izingxenye zase-Ireland. Uma ngibuza mayelana nereferendamu laba bantu abaphuma emasontweni bazovota Cha, babambelele kakhulu emthethweni futhi bangamaKhatholika kunaseRiphabhulikhi yase-Ireland, empeleni bagqoka okuluhlaza futhi benze sengathi bangama-Irish avamile. Umzala wami eDonegal uzovotela inombolo. Sinomthetho ohlukile wokuhushula izisu kunawo waseLondon. Bamemezela ukuphendukela kwabanye abafana eqenjini. Nokho, ngihlala ngihlangana nabo ngamaqembu amakhulu, ikakhulukazi amadoda, futhi ngokusobala akufaneleki ukuxoxa lapho. Umphathi uyala futhi akacabangi. AmaSlovak afana nama-Irish nakulokhu. Hhayi-ke kulungile kimi futhi i-Ireland iqhele ngamakhilomitha amaningi ukusuka eNyakatho Ireland. Kunoma ikuphi, inhlolovo yangempelasonto ihlukanisa umphakathi futhi izoba nepolitiki kakhulu nase-Ireland. Kuningi okusengcupheni, ukuthi ama-Irish azoncika empucukweni nasenqubekelaphambili.
I-Irish ivote ngokumangazayo ukuthi YEBO. Ngisho ngokusho kombhali webhulogi, i-Ireland ayiselona izwe elibuyela emuva. Ngaleli voti, i-Ireland yafakazela ukuthi ngeke ilawulwe ubuKatolika. Siyakuhalalisela. Kodwa-ke, inkinga ye-Northern Ireland (Ulster) ihlala lapha futhi i-Brexit izoyigqamisa nakakhulu. Hamba uye e-Ireland, kuseduze. Hamba! Yilwa ne-Slovak provincialism futhi umhlaba uzoba nentshisekelo kuwe...
Umthombo we-athikili: https://bubo.sk/blog/referendum-v-irsku
Umbhali we-athikili: Ľuboš Fellner