Ebyafaayo ebitonotono eby’okulima emizabbibu mu Slovakia

23.01.2020
Ebyafaayo ebitonotono eby’okulima emizabbibu mu Slovakia

Omulamwa oguddako ogwa blog gusingako katono ku mazima, osobole okulowooza ku byafaayo ebikwekebwa emabega wa buli kunywa omwenge ogumu okuva e Slovakia.
Olw’... omuwendo omutono ogw’ebintu ebiwandiikiddwa ebikuumiddwa, kiri mu kiseera ky’entandikwa y’okukola omwenge mu Slovakia nga kizibu. Ekiwandiiko ekyasooka ekyawandiikibwa kiva mu kyasa eky’ekkumi n’ekimu, naye mu kiseera ekyo ebbibiro ly’omwenge lyali lyatuuka dda ku kizimbe ekikulaakulanye ennyo, mwe tuyinza okulowooza nti emisingi gyayo gyazimbibwa emabegako. Kisoboka okukyusa ennaku zino waakiri ebyasa 2 ku 3 nga ekyasa eky’ekkumi n’ekimu tekinnatuuka ku bugwanjuba bwa Slovakia bwonna.

Empula wa Rooma Probus, eyalagira okuteekebwawo ennimiro z’emizabbibu mu bitundu omuli embeera esaanira, yayamba okusaasaanya omuzabbibu mu nsi yaffe. Wine eyakolebwanga Abacelt nga ekiragiro kino tekinnatuuka bannabyafaayo ab’omu kiseera ekyo baali bamuyita ‘spicy’. Mu kiseera ekyo, wayini w’Abacelt yali wala nnyo n’obuwoomi obw’ennaku zino obw’enjawulo era obusiimibwa. Ensonga eyinza okuba embeera z’obudde ez’enjawulo, ezikyuse okumala ebyasa okutuuka ku ngeri eriwo kati.

Ennimiro z’emizabbibu ezaateekebwawo ku nteekateeka y’Abaruumi zitondebwa okwetooloola omugga Danube, ogwakola ensalo wakati w’amasaza g’Abaruumi. Okusenguka kw’abantu kuleeta Abaslav, abagenda mu maaso n’ennono eyateekebwawo. Kyokka, okukulaakulana okuddako kujja n’okwegatta kw’Abaslav n’okutondebwawo kwa Great Moravia. Okutuuka kwa Cyril ne Methodius tekyakakasa kusaasaana kwa Bukristaayo kwokka, wabula n’okukozesa omwenge mu mikolo, ekyabuwa ekitundu eky’omwoyo.

Ebitundu ebirima emizabbibu bitondebwawo ku mulembe gwa Stephen I., guilds zitandikibwawo, ebibuga bifuna ekitiibwa ky’ekibuga eky’obwakabaka eky’eddembe. Abantu abajja oluvannyuma lw’okuttibwa kw’amagye g’Abatatar, baaleeta ebika ebipya ne tekinologiya ow’okulongoosa. Okukola wayini kiyamba abatuuze n’abakola omwenge okufuna emigaso amakolero amalala gye gatakola. Kabaka n’abakulu baali baagala nnyo okusuubula ekitundu kino ebweru w’eggwanga. Wine yalongoosa nnyo eggwanika lyabwe.


Ekiseera ky’ekitundu ekisinga obunene ekibikkiddwa emizabbibu kiri ku mulembe gwa Maria Theresa ne bba Josef II. Ennimiro z’emizabbibu zaatuuka kumpi yiika 57,000. Wano ennono y’eby’edda, gye twawandiikako mu blog eyasembyeyo, we yatandikira.

Ku nkomerero y’ekyasa eky’ekkumi n’omwenda, ekitundu ekinene ennyo ekyaweebwayo eri emizabbibu kyakosebwa obulwadde bwa phylloxera, obwalumba n’okusaanyaawo ennimiro z’emizabbibu z’Abazungu ebitundu 80%. N’olwekyo, omuzabbibu ogw’Amerika ogw’okulinnya, ogwali tegutawaanyizibwa bulwadde buno, gwalina okuyingizibwa mu ggwanga. Yiika 57,000 ezaasooka mu Slovakia tezaddamu kuzzibwawo.

Socialism yawagira ennima y’emizabbibu, ebyembi, obungi bwajja ku muwendo gw’omutindo. Okuva ku yiika ezaaliwo oluvannyuma lw’olutalo eza yiika 12,000, yagaziwa okutuuka ku yiika nga 30,000. Omutendera omupya mu byafaayo byaffe oluvannyuma lwa Gentle Revolution gwaleeta entandikwa empya mu kulima emizabbibu mu Slovakia. Osobola okuwooma ebivuddemu leero.

Ensibuko:
KAZIMÍR,Š.1986. Okulima emizabbibu n’okukola wayini mu Slovakia emabega. Bratislava: VEDA, 1986. 327 p.
http://slovakiawines.com/http://slovakiawines.com/ omuko-omukutu-slovakiawines/historia/

Ekifo eky'ebifaananyi: Ebifaananyi:/ / www.vinoruban.sk/strucna-ebyafaayo-vinohradnictva-a-vinarstva-na-slovensku/